






POKOJE...
Do dyspozycji naszych gości oddajemy klimatyczne pokoje z łazienkami, w każdym podwójne łóżko małżeńskie oraz bezprzewodowe łącze internetowe.
Pokoje 2-osobowe z łazienkami
Pokoje rodzinne (dwupiętrowe - antresola) z łazienkami.
CENA : od 35 zł od osoby.







Informacje dodatkowe
W Sudetach znależć można noclegi w licznych gospodarstwach agroturystycznych.
W Sudetach znależć można również noclegi w pensjonatach, schroniskach górskich.
Agroturystyka w Sudetach to noclegi w górach, w kameralnych warunkach.
Krainy geograficzne w Sudetach: Przedgórze Sudeckie, Sudety Zachodnie, Sudety Środkowe oraz Sudety Wschodnie,
Góry i Pogórze Izerskie, Karkonosze , Kotlina Jeleniogórska, Rudawy Janowickie , Góry i Pogórze Kaczawskie, Kotlina Kamiennogórska, Góry Kamienne, Góry Wałbrzyskie.
Sudety obfitują w ciekawe i warte zobaczenia miejsca.
Noclegi w Sudetach można znależć w licznych pensjonatach i gospodarstwach agroturystycznych.
Agroturystyka w Sudetach, agroturystyka w górach - ciekawe miejsca noclegowe.
Sudety -
Sudety Środkowe obejmują obszar od Rowu Nysy na wschodzie do Bramy Lubawskiej na Zachodzie. Są niższe od pozostałych części Sudetów i rzadko przekraczają wysokość 1000 m n.p.m.
Obejmują Góry Wałbrzyskie, Góry Kamienne, Góry Sowie, Góry Bardzkie,Góry Bystrzyckie, część Gór Stołowych i niewielki fragment Gór Orlickich, Kotlinę Kłodzką.
Przedgórze Sudeckie zajmuje powierzchnię 2600 km2, od Sudetów oddzielone jest Sudeckim Uskokiem Brzeżnym i obejmuje: Wzgórza Strzegomskie, Równinę Świdnicką, Wzgórza Niemczańsko - Strzelińskie, Obniżenie Podsudeckie...
Sudety Wschodnie . Za granicę Sudetów Środkowych i Wschodnich przyjmuje się Przełęcz Międzyleską (534 m), wschodnie zbocze Kotliny Kłodzkiej i Przełęcz Kłodzką miedzy Górami Bardzkimi a Górami Złotymi. Polska część Sudetów Wschodnich obejmuje ok. 730 km2 i składa się z części Gór Złotych...
Sudety Zachodnie zajmują obszar od okolic Żytawy na zachodzie po Bramę Lubawską na wschodzie. Obejmują najwyższe partie Sudetów - Karkonosze ze Śnieżką (1602 m n.p.m.)
Na terenie Polski znajduje się część Gór Izerskich, Karkonoszy, Góry Kaczawskie, Rudawy Janowickie i Kotlina Jeleniogórska.
Noclegi w Sudetach znależć można w licznych gospodarstwach agroturystycznych.
Noclegi w Sudetach znależć można również w pensjonatach, schroniskach górskich.
Agroturystyka w Sudetach to noclegi w kameralnych warunkach.
woj.dolnośląskie- noclegi w kameralnych warunkach;
dolnośląskie- noclegi i agroturystyka.
Bolków znajduje się na obrzeżach Gór Kaczawskich, a my oferujemy nocleg w pobliżu Bolkowa dla różnych gości: noclegi dla rowerzystów, nolegi dla rodzin z dziećmi, nocleg dla ludzi odwiedzających Bolków.
W Sudetach znależć można noclegi w licznych gospodarstwach agroturystycznych.
W Sudetach znależć można również noclegi w pensjonatach, schroniskach górskich.
Agroturystyka w Sudetach to noclegi w górach, w kameralnych warunkach.
Krainy geograficzne w Sudetach: Przedgórze Sudeckie, Sudety Zachodnie, Sudety Środkowe oraz Sudety Wschodnie,
Góry i Pogórze Izerskie, Karkonosze , Kotlina Jeleniogórska, Rudawy Janowickie , Góry i Pogórze Kaczawskie, Kotlina Kamiennogórska, Góry Kamienne, Góry Wałbrzyskie.
Sudety obfitują w ciekawe i warte zobaczenia miejsca.
Noclegi w Sudetach można znależć w licznych pensjonatach i gospodarstwach agroturystycznych.
Agroturystyka w Sudetach, agroturystyka w górach - ciekawe miejsca noclegowe.
Sudety -
Sudety Środkowe obejmują obszar od Rowu Nysy na wschodzie do Bramy Lubawskiej na Zachodzie. Są niższe od pozostałych części Sudetów i rzadko przekraczają wysokość 1000 m n.p.m.
Obejmują Góry Wałbrzyskie, Góry Kamienne, Góry Sowie, Góry Bardzkie,Góry Bystrzyckie, część Gór Stołowych i niewielki fragment Gór Orlickich, Kotlinę Kłodzką.
Przedgórze Sudeckie zajmuje powierzchnię 2600 km2, od Sudetów oddzielone jest Sudeckim Uskokiem Brzeżnym i obejmuje: Wzgórza Strzegomskie, Równinę Świdnicką, Wzgórza Niemczańsko - Strzelińskie, Obniżenie Podsudeckie...
Sudety Wschodnie . Za granicę Sudetów Środkowych i Wschodnich przyjmuje się Przełęcz Międzyleską (534 m), wschodnie zbocze Kotliny Kłodzkiej i Przełęcz Kłodzką miedzy Górami Bardzkimi a Górami Złotymi. Polska część Sudetów Wschodnich obejmuje ok. 730 km2 i składa się z części Gór Złotych...
Sudety Zachodnie zajmują obszar od okolic Żytawy na zachodzie po Bramę Lubawską na wschodzie. Obejmują najwyższe partie Sudetów - Karkonosze ze Śnieżką (1602 m n.p.m.)
Na terenie Polski znajduje się część Gór Izerskich, Karkonoszy, Góry Kaczawskie, Rudawy Janowickie i Kotlina Jeleniogórska.
Noclegi w Sudetach znależć można w licznych gospodarstwach agroturystycznych.
Noclegi w Sudetach znależć można również w pensjonatach, schroniskach górskich.
Agroturystyka w Sudetach to noclegi w kameralnych warunkach.
woj.dolnośląskie- noclegi w kameralnych warunkach;
dolnośląskie- noclegi i agroturystyka.
agroturystyka z klimatem, agroturystyka w Sudetach, agroturystyka w Górach Kaczawskich, senne okoliczne miasteczka, Bolków, Świerzawa, Dobromierz, Świebodzice, Strzegom
Ostrzyca Proboszczowicka zwana jest także Śląską Fudżijamą
Z wierzchołka roztacza się przepiękny widok na Góry Kaczawskie, Izerskie oraz Karkonosze.
Wleń to miasteczko nad Bobrem
Wleń to miasteczko nad Bobrem
Krzeszów jest niewielką wsią słynną za sprawą cysterskiego kompleksu klasztornego
Altenberg czyli Radzimowice
rzeki Pogórza K. - Nysa Szalona, Bóbr, nadBobrem, Świękatka
Dymarki Kaczawskie
Tylko w Karkonoszach widać twardą rękę dobrego gospodarza, którym jest Karkonoski Park Narodowy
po drugiej stronie Chojnika
w Górach Kaczawskich.
w Dolinie Kaczawy
Góry Kaczawskie to najbardziej na północ wysunięte pasmo w Sudetach Zachodnich
Grzbiet Północny rozciąga się na długości ok. 20 km począwszy od doliny Bobru w rejonie Wlenia po dolinę Kaczawy
w okolicach WojcieszowaNad Wojcieszowem wznosi się izolowana kopuła Miłka (596 m. n.p.m.).
Stowarzyszenie Miłośników Gór Kaczawskich
Na leśnych ścieżkach i drogach Gór Kaczawskich rzadko spotyka się rowerzystów. Góry te są przyjazne dla sportowcow i turystów.
W dolinach, wzdłuż rzek i strumieni ciagną się malowniczo położone miejscowości. Nielestno, Czernica, Wojcieszów, Janowek, Rząśnik, Mysłów
Z grzbietów tych gór zobaczyć można piękne panoramy Karkonoszy, Rudaw Janowickich i Gór Izerskich. A Kotlina Jeleniogórska wygląda jak z lotu ptaka.
Mikrostacji Sportów Zimowych Łysa Góra
"Poznaj Świat", zdj. Grzegorz Kapla
"To dobre góry, żeby się zagubić. Gdzieś pośród mrocznych wąwozów parujących wilgocią, w cieniu zamkowych ruin na wulkanicznej skale, albo na bezludnych szlakach z pierwszorzędną panoramą. Góry dla koneserów.
Góry Kaczawskie są jak młodsza siostra, ta, która na razie nie wyjdzie za mąż – o ile w ogóle... Są za blisko Karkonoszy. Za bardzo w cieniu Śnieżki. O całe 25 kilometrów za daleko od zdeptanych do granic przyzwoitości okolic Karpacza. Miały swoje dobre czasy przed ośmiuset laty, gdy poszukiwali tu złota górnicy w służbie Henryków i Bolesławów, najpotężniejszych książąt piastowskich. Kiedy budowano drogi w leśnych wąwozach, klasztory na wzniesieniach i warowne, murowane zamczyska u brodów na Bobrze czy na wulkanicznych kominach po obu stronach Kaczawy.
Skarb templariuszy
Czy można się dziwić zainteresowaniom Peuckerta, wiedząc, że dorastał właśnie tutaj, pomiędzy wulkanicznymi ostańcami Wilkołaka i Ostrzycy, pośród kościołów budowanych przez wolnomyślicieli i filozofów. Pierwsze luterańskie kazania głosił w Nowym Kościele Melchior Hoffmann, przyjaciel Lutra, w Twardocicach osiedlali się wyznawcy Caspara Schwenkfelda, który jak ogień i wodę próbował godzić protestanckie i katolickie rozumienie tajemnicy Wcielenia. W Pielgrzymce swoją świątynię kilka wieków wcześniej zbudowali templariusze, którzy tu właśnie postanowili czekać na papieski wyrok. Bo Filip Piękny domagał się potępienia zakonu, co równałoby się skazaniu rycerzy na śmierć, ale papież odmówił. W kwietniu 1312 roku zakończył sprawę kasatą zakonu. Ostatni rycerze ruszyli do Rzymu doliną Kaczawy. Szła przed nimi sława skarbu. Przecież za darmo papież ich nie ułaskawił. Może wiozą mu Święty Graal?
Dobko z Kraśnicy, wraz z oddziałem czeskich najemników, dopadł krzyżowców w przełomie Kaczawy i zasypał strzałami, zanim sięgnęli po miecze. Ale skarbu przy rycerzach zakonu nie odnaleziono. Legenda mówi, że jest ukryty w ruinach wojcieszowskiego zamku Bożywoja albo w podziemnym skarbcu, który podobno wydrążyli w skałach gdzieś pod kościołem. Po cóż budowaliby w Pielgrzymce swoją siedzibę, gdyby nie chodziło o skarb?
pokoje z łazienkami, z klimatem, pokoje dla rodzin z dziećmi, pokoje rodzinne, wakacje z rodziną,
Agroturystyka z klimatem, w Sudetach, w górach Kaczawskich, dolnośląskie klimaty, Niederschlesien.
Noclegi w gospodarstwie agroturytycznym, noclegi w pensjonacie, noclegi w górach, noclegi dla rodzin z dziećmi, kwatery prywatne, wypoczynek na wsi,
Trasy rowerowe, wycieczki rowerowe, wyjazdy rowerowe z dziećmi, wakacje z dziećmi, wakacje na wsi, wypoczynek na wsi
Pierwszy kościół stanął ponoć już w XII wieku. Złożono w nim relikwię tak bezcenną, że przyciągała do tego miejsca, zagubionego w prastarej puszczy, mnóstwo pielgrzymów. Wieś dostała stąd swoje miano – Villa Peregrini. Pokutnicy wędrowali stąd, niektórzy na kolanach, aż na wierzchołek góry Świątek.
Zamku już nie ma. Kościół przetrwał. Tak bardzo przebudowany w ciągu ośmiuset niemal lat, że trudno się już doszukać pamiątek po templariuszach. Ale romański portal, przez który wchodzili do środka, pobrzękując mieczami i pochylając głowy w niskim wejściu, wciąż służy wiernym.
Reality Castle Show
Zamki stały niegdyś w Górach Kaczawskich gęsto jak rodzynki w serniku. Na każdym niemal wulkanicznym ostańcu, nad każdym urwiskiem czy brodem. Te najtrudniej dostępne opuszczono, kiedy przestały być potrzebne, te w dolinach – przebudowane na pałace – wciąż są młode, choć przecież po gruntownych liftingach.
Galeria
Góry Kaczawskie. Dobre góry
Kilka bezwzględnie wartych jest odwiedzin. Ten w Czernicy, w którym von Lest z kompanami bronił się przez miesiąc przed oblężeniem krwawych lisowczyków. Ten w Siedlęcinie, właściwie nie zamek, ale wieża rycerska z wyjątkowymi w skali Europy wczesnośredniowiecznymi freskami z opowieścią o Lancelocie; ten w Lipie wzniesiony przez templariuszy i ten najpotężniejszy – Grodziec.
Stoi na wzgórzu, które w czasach Celtów było święte, za Władysława Wygnańca popularne pośród szlachty, bo stał na nim zamek myśliwski. Zamek za Henryka Brodatego był ważny, bo stąd lubiła patrzeć na mgły ponad górami święta Jadwiga. A w dobie baroku stał się przebogaty. Książęta legniccy urządzili w nim sobie reprezentacyjną rezydencję. Odbywały się tu sławne w Europie turnieje rycerskie, na które ściągały najlepsze miecze zachodniego świata.
Duma Kaczawy
Najzacniejszym zabytkiem doliny Kaczawy jest kościół Świętego Jana i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie. Należy do najlepiej zachowanych romańskich kościołów w Polsce. Jedyny, w którym średniowieczne malowidła zachowały się w tak doskonałym stanie. Kilka warstw malowideł. Z tymi najstarszymi – zwierzętami i ptakami – w prezbiterium, wokół granitowego ołtarza. Odkryte w 1977 roku, stały się sensacją w naukowym świecie. W tynku odnaleziono XVI-wieczne graffiti – najstarsze w kraju rysunki na murze. Powstały prawdopodobnie w czasie, kiedy ludzie schronili się tu przed husyckim najazdem.
Półtora kilometra na północ od kościoła widać Organy Wielisławskie – potężny kamieniołom czerwonego porfiru, który skrystalizował w potężne ciosy. Podobały się Hitlerowi i Göringowi. Do tego stopnia, że gdzieś tutaj w czasie ostatniej wojny kazali wykuć sztolnie, w których ukryto transporty tajemniczych skrzyń. Kapitan wrocławskiej policji Herbert Klose miał zeznać, że to były skrzynie ze złotem Wrocławia. Wejście do sztolni, wysadzone i zamaskowane, nigdy nie zostało odnalezione...
Galeria
Góry Kaczawskie. Dobre góry
Widok ze szczytu
śkaKapli Tekst Grześka Kapli
"Ze Świerzawy na południe wspina się przez Lubiechową żółty szlak do Wlenia. Tak rzadko uczęszczany, że ludziom dziwią się tam sarny i lisy. Dwa najważniejsze szlaki piesze w Kaczawskich to zielony Szlak Zamków Piastowskich (z Grodźca, przez Twardocice na najwyższy polski wulkan Ostrzycę Proboszczowicką – do Wlenia a potem Siedlęcina) i niebieski, międzynarodowy E3 (z największej kamiennej zapory w Polsce i Jeziora Pilchowickiego) – na Okole, przełęcz Widok, najwyższy kaczawski szczyt Baraniec i sławnego z panoram Dudziarza. Niebieski Szlak Kopaczy wiedzie przez rezerwat Miłek z rzadkimi paprociami, storczykami i zwierzętami – aż po sławne kaczawskie wąwozy: Lipę, Siedmicę i Myśliborski. Szlak to kopaczy, bo wciąż można się tu dokopać cennych kruszców.
Z Myśliborza do Lipy można powędrować czerwonym – przez Mniszy Las. Wokół Świerzawy, wzdłuż przełomów Bobru i przez główne grzbiety Gór Kaczawskich poprowadzono świetne szlaki rowerowe. Dobra agroturystyczna baza noclegowa, rękodzielnicze szlaki w wioskach ukrytych w głębokich dolinach, w domach, z których każdy ma swoją własną, niesamowitą historię. Jak ten z Lipy. Albo ten z Radzimowic, do których nie ma asfaltu, choć kiedyś były miastem i do dziś mają ratusz, herb i rynek z ulicami we wszystkie strony świata. A stoi przy nich... wszystkiego dziewięć domów."
Radzimowice widać pod szczytem Żeleźniaka, z drogi łączącej Wrocław i Pragę. I drogę widać z Radzimowic. Ale dzieli je przepaść. To zupełnie inne światy
"To dobre góry, żeby się zagubić. Gdzieś pośród mrocznych wąwozów parujących wilgocią, w cieniu zamkowych ruin na wulkanicznej skale, albo na bezludnych szlakach z pierwszorzędną panoramą. Góry dla koneserów.
Góry Kaczawskie są jak młodsza siostra, ta, która na razie nie wyjdzie za mąż – o ile w ogóle... Są za blisko Karkonoszy. Za bardzo w cieniu Śnieżki. O całe 25 kilometrów za daleko od zdeptanych do granic przyzwoitości okolic Karpacza. "
Pogórze Kaczawskie od lat są spowite tajemnicami. Do dziś nie odnaleziono skarbów pułków z okresu kampanii napoleońskiej 1813 r. To tu odkryto cenne rękopisy Mickiewicza. To tu trafiały - nie tylko zrabowane podczas II wojny światowej cenne dzieła z bibliotek, ale także inne kosztowności. Czy zamurowano je w podziemnych korytarzach Grodźca, czy też zasypanych sztolniach Wielisławki? A może w innych kopalniach?
Kaczawskie to od dziesięcioleci mekka dla poszukiwaczy minerałów. Agaty, ametysty, kwarce, baryty, złoto i wiele innych kwiatów natury przyciąga poszukiwaczy nie tylko z kraju. Co, gdzie i jak zbierać? Co zostało z kaczawskich wulkanów. Czy Kaczawskie zasługuje na miano raju dla geologów
Góry i Pogórze Kaczawskie to jeden z najbardziej "dziurawych" obszarów w Polsce. Z jednej strony posiada liczne jaskinie w rejonie Wojcieszowa i Podgórek, z drugiej, przez setki lat, przekopane zostało licznymi chodnikami kopalń złota, srebra, miedzi, żelaza, barytu... Co po nich zostało? Jak eksplorować? Gdzie je znaleźć
Apropo skarbów:) Jak wiadomo 26 sierpnia 1813r. rozegrała się słynna bitwa nad Kaczawą. Ponad stutysięczna Armia Bobru marszałka Macdonalda stopniała w bojach i marszach i w momencie bitwy nad Kaczawą jej liczebność wynosiła 70 000 żołnierzy przeciwko 90 tysiącom Sląskiej Armii Bluchera. Po cięzkich walkach i niesprzyjającym warunkach atmosferycznych, kiedy to wezbrane wody Kaczawy i Nysy Szalonej utrudniały korpusom francuskim przedostanie się z zachodnich brzegów na wschodnie i bitwa toczyła się nierzadko w ulewnych deszczach i błocie zjednoczona armia prusko - rosyjska ostatecznie pokonała napoleońską Armie Bobru. Przemoczeni, przemarznięci żołnierze, czasem bez odzienia i butów biwakowali po bitwie w niedalekiej okolicy.
Wracając do rzeczywistości jak się okazuje, dziś prawie 196 lat po bitwie nadal możemy natrafić na ślady po bojach w tych okolicach. Podczas dzisiejszej wędrówki na Górzec (445 m npm) jakby nie było zielonym szlakiem bitwy nad Kaczawą, spotkałem tajemniczego człowieka. Spacerował z wykrywaczem metali, gdy mnie ujrzał troche sie przestraszył, ale jak później tłumaczył to normalne, bo to co właśnie uskuteczniał jak się okazuje jest nie do końca legalne. Ów pan po krótkim spacerku wykopał spod warstwy 10cm ziemi 4 kule z muszkietów bądź napoleońskich, bądź prusko-rosyjskich (bo któż to teraz wie??). Znalazł sobie we mnie słuchacza bo na jego "to są kule...", ja dokończyłem "z Bitwy nad Kaczawą z 1813??". Zorientował się wiec że będzie z kim pogadać.Połową swego znaleziska podzielił sie ze mną za co jestem mu bardzo wdzięczny - w końcu na muszkietowe kule z 1813 roku nie trafia się codziennie Skwitował że nieprzyjemnie byłoby oberwać takim kawałkiem ołowiu, zgadzam się z nim, kule są strasznie cieżkie Stwierdziliśmy że najprawdopodobniej to kule żołnierzy korpusu rosyjskiego, dowódcy Langerona, jako że on stacjonował w tym okresie między Męcinką i Słupem i stamtąd nacierał. Tak moja zwykła piesza wycieczka zmieniła się w nadwyraz interesująca lekcję historii
turystyka jeżdziecka
Przed stu laty, kiedy turystom brzydły już tłumy na szlakach Karkonoszy czy też wokół Cieplic – poszukiwali czegoś bardziej „dzikiego”. Wówczas szli na Różankę do stylowego schroniska pod wieżą widokową na owczy ser, mleko i lukrowany, czerwony zachód słońca nad Śnieżką – zalodzoną jeszcze, choć to już początek maja. Albo na wieżę na Okolu, z widokiem na Przełęcz Karpnicką, albo i na sam Widok, dokąd król Prus wdrapał się wraz z zaprzyjaźnionym podróżnikiem, Aleksandrem von Humboldtem, który dopiero co powrócił z wyprawy dookoła świta.
To wówczas Humboldt miał powiedzieć:
– Opłynąłem świat i zapewniam, królu, że ten pejzaż przed nami spokojnie zaliczyć mogę do dziesięciu najlepszych, jakiem widział.
Dziś góry to wciąż niezdeptane, pełne tajemnic. Sprzed wieków i tych całkiem świeżych."
Radomierz do Janowic Wielkich. Powrót do Jeleniej Góry przełomem Bobru - Trzcińsko, Bobrów i Wojanów
Ostrzyca Proboszczowicka zwana jest także Śląską Fudżijamą, ze względu na podobny do świętej góry Japończyków kształt. Wznosi się na wysokość 501 metrów. W szczytowej części wzgórza utworzono rezerwat przyrody. Celem rezerwatu jest ochrona gołoborzy bazaltowych, a także rzadkich gatunków roślin. Ostrzyca w trzeciorzędzie była czynnym wulkanem. W okresie swojej największej aktywności była kilkakrotnie większa - obecnie wzgórze to tylko fragment komina wulkanicznego. Z Proboszczowa na Ostrzycę prowadzi zabytkowa aleja lipowa - najstarsze drzewa mają 150 lat. Aby dostać się na szczyt, trzeba również pokonać ponad 350 kamiennych stopni. Z wierzchołka roztacza się przepiękny widok na Góry Kaczawskie, Izerskie oraz Karkonosze.
Czartowska Skała to powulkaniczne wzgórze o wysokości 468 metrów. W latach 30-tych XX wieku eksploatowano tu bazalt. Jest jednym z najwyższych wzniesień na terenie Parku Krajobrazowego Chełmy. Leży na prywatnym gruncie Mariana Kuźmika. Znajduje się w odległości około 3 kilometrów od wsi Pomocne. Przez Czartowską Skałę przebiega żółty szlak, który zwie się Szlak Wygasłych Wulkanów, prowadzący później do Wąwozu Myśliborskiego i Jawora. Ze szczytu roztacza się piękny widok na cztery strony świata. Przy dobrej widoczności można zobaczyć nawet Karkonosze. Na Czartowskiej Skale można spotkać wiele roślin chronionych. Są to: dziewięćsił bezłodygowy, storczyk męski, wawrzynek wilczełyko
Zdumiały go zapisy w niemieckich kronikach, które potwierdziły wyjątkowy fart i szczęście powtórnego niejako odkrycia źródlanej wody: okazało się, że stanowi ona fenomen w skali europejskiej, bo na starym kontynencie obok Jastrowca są jeszcze tylko dwa podobne ujęcia - we Francji i w Czechach, po drugiej stronie Karpat. Opisali to i udokumentowali szczegółowo lekarze i geolodzy, a i współcześni medycy nie podważali opinii o dobroczynnych skutkach leczniczych wody mineralnej, która skutecznie leczy ludzi od roku 1908. jako tzw. woda glauberska. Potwierdza to wmontowana przy źródle skromna tablica pamiątkowa - właśnie z datą odkrycia - rokiem 1908